Jeugdtrauma en werk

Jeugdtrauma en werk is een bijzondere combinatie. Want we dragen allemaal een soort opklapbaar theatertje met ons mee. Zodra we ergens gaan functioneren, plaatsen wij ons eigen decor en verdelen we de rollen. Precies zoals wij het kennen in ons systeem van herkomst. Je baas of teamleider is een van je ouders en je collega’s vertegenwoordigen je broers en zussen, of andere belangrijke figuren. Ik speel mijn eigen rol, want die ken ik uit mijn hoofd. Op wonderlijke wijze worden onopgeloste zaken uit het verleden opnieuw realiteit.

Narcisme en conflicten op de werkvloer 

In mijn vorige blog “Narcisme en conflicten op de werkvloer” beschreef ik mijn situatie. Op dat moment besefte niet dat ik weer in het verleden was beland. Ik besefte enkel dat de collega met wie ik een aanvaring had, verdacht veel gedrag van mijn oudere zus vertoonde. En het gaat veel verder dan dat.

Werkgever en werknemer

De verhouding van werkgever en werknemer is verticaal, net als bij de verhouding van ouder en kind. Bij een organisatie waar de leidinggevende of het management niet optimaal functioneert, voelt iemand met jeugdtrauma dat feilloos aan. Dit geeft een onveilig gevoel terwijl ik nu volwassen ben. Mijn leven hangt echt niet af van mijn bijbaan. Sterker nog, ik ben in de luxe positie dat ik er niet financieel afhankelijk van ben. Dat geeft mij de nu ruimte om de situatie in alle rust te onderzoeken. En toch voelde het zo. Of alle verantwoording naar mij werd geschoven.

De rotte appel

Net als in mijn gezin van herkomst kreeg ik het gevoel dat ik in de rol van rotte appel ben gemanipuleerd. Als jij gewoon had gedaan wat je moest doen…. en/of dat doe je toch niet!? Oh , wow! Hoe ben ik hier weer terecht gekomen? Toen ik las dat we vaak herhalen op de werkvloer wat er thuis afspeelde begreep ik dat ik de teamleidster de rol van moeder heb gegeven. En mijn collega schitterde in de rol van controlerende, kritische oudste zus, waar mijn moeder achter schuilde. Mijn moeder nam haar plek niet in. Niet als volwassen vrouw, echtgenote en niet als leidinggevende van haar kinderen. Deed haar moeder ook niet. Mijn oudste tante runde het gezin.

Mijn gevoelens en gedrag waren niet in overeenstemming met de realiteit van nu. Ik reageerde op de stoelendans uit mijn verleden. Waar mijn zus de plek van moeder innam. Het gevoel dat de tent instort als ik de hete hangijzers niet op tafel leg, zorgde bij mij voor een grote hoeveelheid urgentie en stress. 

Complex trauma

In organisaties waar weinig ruimte is voor flexibiliteit en maatwerk, verzuipen mensen met complex trauma. Niet omdat ze slecht zijn in hun werk. Maar doordat ze snel overweldigd worden en het even niet meer weten. Collega’s en leidinggevenden begrijpen er niets van. Dat is logisch want zij interpreteren de situatie vanuit hun venster van de wereld. Meestal is het zelfs zo dat de triggers besmettelijk zijn en er een scene ontstaat waarbij er enkel gekwetste en woedende kinderen lijken te communiceren. Elk vanuit hun eigen emotionele realiteit. Mensen worden boventallig verklaard, doorgeschoven of raken burn out. Er ontstaat veel angst en schaamte als we door spanning en stress slechter kunnen functioneren en niet meer rationeel kunnen denken. Angst en stress zijn juist de signalen van complex trauma.

Gesprek met HR

Betreft mijn persoonlijke situatie. Ik heb inmiddels een gesprek achter de rug met de teamleider en iemand van HR. Dat was interessant. Ik had me goed voorbereid op de onderwerpen van het gesprek. De onderwerpen van gesprek heb ik opgevraagd. Hoe zie ik de situatie?  Wat had ik zelf anders kunnen doen? Wat heb ik nodig van de organisatie? Ik was er helemaal klaar voor. Het zou ten slotte een gesprek worden van horen en wederhoren…

Er is nog veel te doen

Hoewel ik overtuigd ben van de goede intenties, mislukte het in de praktijk om mij het gevoel te geven van veiligheid. Op de eerste plaats heeft de teamleider de situatie al besproken met HR:  “We spreken elkaar iedere dag” Dan is er naar mij mening dus geen sprake meer van objectiviteit. Mijn mapje werd direct ter zijde geschoven, want er werd enkel een verklaring van mijn gedrag verwacht. Liefst met excuus. Gelukkig had ik me goed voorbereid en vertelde ik, hoe ik onderscheid maak om mijn motivatie te onderbouwen. En ik wist aan te geven wat mij zou helpen. Maar ik ervaarde een verhouding van macht en onmacht, waarbij van mij excuus werd verwacht. Het blijkt nog niet zo eenvoudig om met de management pogingen uit een boekje vrij van oordeel naar een situatie te kijken. En dan is het , zeker als je financieel afhankelijk, bent een extra uitdaging om voor jezelf op te komen. Je bent gewoon extra kwetsbaar in je basisbehoeften.

Vervolg van mijn trauma en werk

Er komt nog een vervolg, want nu moet er nog een afspraak komen met collega en teamleiding. Ik ben heel benieuwt hoe dat gaat verlopen. Ik ben mij inmiddels bewust van het feit dat als iemand grote behoefte heeft om alles onder controle te houden en een dwangmatige afweer heeft ontwikkeld. Diegene waarschijnlijk ooit in stressvolle omstandigheden ieder houvast heeft gemist. Dat is relevante informatie, want ik heb een grote allergie voor mensen die controle proberen af te dwingen en ga in verweer. Daarover in de volgende blog meer.

Klik hier als je meer wilt weten